«ساعت بیست و پنج» اثری است از کنستانتین ویرژیل گیورگیو (نویسنده رومانیایی، از ۱۹۱۶ تا ۱۹۹۲) که در سال ۱۹۴۹ منتشر شده است. این رمان به روایت ماجرای یک کشاورز ساده رومانیایی میپردازد که در جریان تحولات سیاسی و اجتماعی اروپا در خلال جنگ جهانی دوم گرفتار شده است.
دربارهی ساعت بیست و پنج
رمان ساعت بیست و پنج نوشته کنستانتین ویرژیل گیورگیو یکی از آثار مهم و تاثیرگذار ادبیات قرن بیستم است که با نگاهی انتقادی به سرنوشت انسان در دوران مدرن میپردازد. این کتاب با پسزمینهای تاریخی و فلسفی، زندگی انسانهایی را به تصویر میکشد که در جنگها، نظامهای سیاسی و اجتماعی آن دوران به یکدیگر پیوند میخورند و قربانی ماشینی بیروح به نام تمدن مدرن میشوند. در این اثر، گیورگیو از وضعیت انسان در دنیایی که به شدت تحت تأثیر قدرتها و ساختارهای کلان است، پرده برمیدارد.
ساعت بیست و پنج روایتگر بحرانهای اجتماعی و فردی است که شخصیتهای داستان با آنها مواجه میشوند. کتاب به بررسی موضوعاتی همچون بیگانگی انسان از خودش، تاثیرات تخریبی جنگها، فاشیسم، و بوروکراسی دولتی میپردازد. شخصیتهای رمان درگیر سیستمی میشوند که انسانیت را از آنها میگیرد و آنها را تبدیل به اعداد و آمار میکند، در حالی که خواستهها و نیازهای عمیق انسانیشان نادیده گرفته میشود.
یکی از نکات برجسته این رمان، نگاه تلخ و بدبینانه آن به مدرنیته و تاثیرات آن بر زندگی انسانهاست. گیورگیو از طریق داستانهای شخصیتهای مختلف، نشان میدهد که چطور پیشرفت تکنولوژی و رشد قدرت دولتها نه تنها به رفاه و آسایش بشر نینجامیده، بلکه باعث شده است انسانها به موجوداتی بیهویت و بیاراده تبدیل شوند. این پیام در سراسر رمان به طور مداوم تکرار میشود.
در این کتاب، شخصیت اصلی، یوهان موریتز، یک کشاورز ساده و بیگناه، درگیر دامی میشود که مدرنیته برای او پهن کرده است. او که زندگی سادهای دارد، در نتیجه بدفهمی و اشتباهات سیستمهای حکومتی، به طور تصادفی به عنوان یک «خاین» شناخته میشود. این اشتباه نه تنها زندگی او را ویران میکند، بلکه به عنوان نمادی از تراژدی انسان مدرن مطرح میشود؛ انسانی که در برابر سیستمی که او را به طور کامل در بر گرفته، کوچک و ناتوان است.
ساعت بیست و پنج به نوعی یک رمان فلسفی است که سوالات بنیادینی را در مورد ماهیت قدرت، هویت انسان و معنای آزادی مطرح میکند. گیورگیو از این پرسشها برای به چالش کشیدن وضعیت موجود استفاده میکند و ما را وادار میسازد که به نظامهای اجتماعی و سیاسی پیرامون خود با دیدی انتقادی بنگریم. کتاب از طریق روایت تراژیک و تکاندهندهاش به ما یادآوری میکند که مدرنیته لزوماً به معنای پیشرفت و بهبود زندگی انسانها نیست.
گیورگیو از زبان روایت و نمادگرایی برای انتقال پیامهای عمیق خود استفاده میکند. او از طریق شخصیتها و وقایع، نمادهای مختلفی از بیگانگی، استبداد و سرنوشت تراژیک انسانها در دنیای مدرن را به تصویر میکشد. این نمادها به رمان عمق بیشتری میبخشند و مخاطب را وادار میکنند تا در مورد معنای عمیقتری که در پس هر صحنه پنهان است، تأمل کند.
ساعت بیست و پنج به شدت به تاثیرات جنگ جهانی دوم و شرایط سیاسی و اجتماعی آن دوران متصل است. رمان نشان میدهد که چگونه انسانهای بیگناه در این جنگها و بحرانها به بازیچه دست قدرتهای بزرگ تبدیل میشوند. گیورگیو با دقت نشان میدهد که چطور نظامهای سیاسی، انسانها را در موقعیتهایی قرار میدهند که آنان هیچ کنترلی بر سرنوشت خود ندارند.
این رمان به نوعی هشدار به خوانندگان است؛ هشداری در مورد تأثیرات بیرحمانه تمدنهای مدرن که میتوانند انسانها را به سمت نابودی بکشانند. گیورگیو در این اثر به نوعی به دوراهی انسان مدرن اشاره میکند: انسان یا باید به ماشین تبدیل شود و یا در تلاش برای حفظ انسانیت خود، قربانی این سیستمهای بیرحم شود.
در این میان، مسیله هویت انسانی در برابر نظامهای بیهویتساز یکی از تمهای اصلی کتاب است. گیورگیو به خوبی نشان میدهد که چگونه شخصیتها در تلاشند تا هویت خود را حفظ کنند، در حالی که جامعه و دولتها از هر سو در حال تهدید و محدود کردن آنها هستند.
سبک نگارش گیورگیو در ساعت بیست و پنج ترکیبی از واقعگرایی و تمثیل است. او با مهارت زیاد، از زبان ساده و گیرا برای روایت داستانی عمیق و پیچیده استفاده میکند. توصیفات دقیق و لحظات پرتنش کتاب، خواننده را به دنیای پرآشوب شخصیتها میبرد و آنها را با دغدغهها و نگرانیهای آنان آشنا میسازد.
در نهایت، ساعت بیست و پنج اثری است که خوانندگان را به تأمل عمیق در مورد وضعیت بشر و ماهیت دنیای مدرن دعوت میکند. گیورگیو با ارایه داستانی تراژیک و دردناک، مخاطب را با این پرسش مواجه میسازد که در جهانی که توسط قدرتها و نظامهای بزرگ اداره میشود، چه جایی برای فردیت و انسانیت باقی میماند. این اثر همچنان به عنوان یک یادآور قوی از این مسیله است که پیشرفت فنی و اجتماعی لزوماً به معنای بهتر شدن وضعیت انسانها نیست.
کتاب ساعت بیست و پنج در وبسایت goodreads دارای امتیاز ۴.۴۶ با بیش از ۸۴۰۰ رای و ۱۶۰۰ نقد و نظر است. این کتاب در ایران با ترجمهای از هوشمند مهرآسا به بازار عرضه شده است.
داستان ساعت بیست و پنج
رمان ساعت بیست و پنج نوشته کنستانتین ویرژیل گیورگیو داستان زندگی یوهان موریتز، یک کشاورز ساده رومانیایی است که در جریان تحولات سیاسی و اجتماعی اروپا در خلال جنگ جهانی دوم گرفتار میشود. یوهان که در ابتدا زندگی آرامی با همسرش دارد، به دلیل اشتباهی که توسط مقامات محلی صورت میگیرد، بهعنوان یک یهودی شناسایی و به اردوگاههای کار اجباری نازیها فرستاده میشود. این اشتباه سرآغاز زنجیرهای از حوادث تراژیک و غیرقابلپیشبینی است که او را در مسیر بیپایان مصایب قرار میدهد.
در حالی که یوهان در اردوگاههای کار اجباری اسیر است، همسرش سوزانا در تلاش است تا او را نجات دهد. اما این تلاشها ناکام میمانند و او نیز قربانی فریبکاریهای قدرتهای سیاسی میشود. در این میان، تریان کوروگا، دوست نزدیک یوهان که یک روشنفکر و نویسنده است، بهعنوان شخصیت دیگری در داستان ظاهر میشود. او بهواسطه تحلیلهای انتقادی خود از نظامهای سیاسی و اجتماعی زمانه، نقش مهمی در بیان فلسفه کتاب ایفا میکند و از زوال انسانیت در دنیای مدرن سخن میگوید.
یوهان در مسیر اسارتش از اردوگاههای نازی به دست ارتش متفقین میافتد و بهعنوان یک زندانی جنگی به آمریکاییها تحویل داده میشود. اما سرنوشت او همچنان با تلخی همراه است؛ زیرا اینبار بهعنوان یک «جاسوس» برای نیروهای آلمانی شناخته شده و به زندانهای دیگری منتقل میشود. این تغییر مداوم هویت او از یک قربانی به جاسوس، نمادی از آشفتگی و بیمعنایی دنیای مدرن است که در آن انسانها بهراحتی از یک نقش به نقشی دیگر تغییر داده میشوند.
در میانه این بحرانها، گیورگیو به بررسی تأثیرات نظامهای فاشیستی و بوروکراتیک بر زندگی انسانهای عادی میپردازد. در این رمان، انسانیت در برابر قدرتهای بیرحم و بیروح قرار میگیرد و شخصیتها به موجوداتی بیهویت و بیاراده تبدیل میشوند که تنها در خدمت منافع دولتها و ایدیولوژیها هستند. شخصیتهایی مانند تریان کوروگا از طریق افکار و گفتگوهای خود، این تضادها و زوالهای اخلاقی را تحلیل میکنند.
سرانجام، یوهان که از این همه سوءتفاهم و بدبختی به تنگ آمده است، تلاش میکند تا معنایی برای زندگی خود پیدا کند. اما تمامی این تلاشها بینتیجه میماند و او همچنان درگیر چرخه بیپایان رنج و اسارت است. داستان با تأکید بر سرنوشت غمانگیز یوهان به پایان میرسد، بهگونهای که رمان بهعنوان یک نقد تلخ و تراژیک از وضعیت انسان در دنیای مدرن و نظامهای بیروح آن، در ذهن مخاطب باقی میماند.
ساعت بیست و پنج در نهایت یک داستان انتقادی از زوال انسانیت در عصر مدرنیته است. گیورگیو از طریق شخصیتهای خود نشان میدهد که چگونه انسانها در جنگهای ایدیولوژیک و نظامهای بوروکراتیک قربانی میشوند و هویت و انسانیت خود را از دست میدهند.
بخشهایی از ساعت بیست و پنج
یوهان موریتز زندگی ساده و بیپیرایهای داشت. او هر روز به مزرعهاش میرفت و در میان گل و خاک، آرامشی که در طبیعت یافته بود را میجست. اما این آرامش تنها پوستهای نازک بر روی واقعیت تلخی بود که در حال گسترش بود. او نمیدانست که جهان بیرون، جهانی است که انسانها در آن به سادگی از هم جدا میشوند و به موجوداتی بیچهره و بیاراده تبدیل میگردند.
…………………
این دنیای مدرن، با تمامی بوروکراسیها و دستگاههای عظیمش، انسانها را به شمارههایی بیروح تبدیل کرده است. در این سیستمهای بیجان، دیگر هویت فردی معنا ندارد. تنها چیزی که باقی میماند، حرکت ماشینهای عظیم دولتها و ایدیولوژیهاست که به قیمت نابودی انسانیت پیش میرود.
……………………
تریان کوروگا، در تاریکی شب، به ستارگان خیره شد. او میدانست که هیچکدام از آنها جواب سوالاتش را نمیدهند. او میخواست بداند که در این دنیای پر هرج و مرج، چه معنایی برای انسان باقی مانده است. چرا اینهمه بیعدالتی و رنج؟ چرا انسانها به سادگی به بازیچه قدرتها تبدیل میشوند؟
…………………..
یوهان دیگر خود را نمیشناخت. او که روزگاری کشاورزی ساده بود، حالا به چشم یک جاسوس، یک خاین، و یک دشمن دیده میشد. اما هیچیک از این نقشها او نبودند. او تنها میخواست زندگیاش را بازپس گیرد؛ زندگیای که در دستان قدرتمند بوروکراسیها و جنگها تکهتکه شده بود.
اگر به کتاب ساعت بیست و پنج علاقه دارید، میتوانید در بخش معرفی برترین آثار کنستانتین ویرژیل گیورگیو در وبسایت هر روز یک کتاب، با دیگر آثار این نویسنده نیز آشنا شوید.
